Kompozycja i narracja „Historii żółtej ciżemki”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Powieść „Historia żółtej ciżemki” ma kompozycję zamkniętą. Przedstawia ona historię wiejskiego dziecka, które przez przypadek trafia do Krakowa i dzięki pomocy wybitnych postaci zostaje uczniem Wita Stwosza. Dzięki talentowi i pracowitości staje się prawą ręką mistrza i uczestniczy w pracach nad ołtarzem mariackim.

Powieść rozpoczyna poakcja - narratorka przywołuje sprawozdanie z raportu konserwatorów z XIX wieku, którzy w trakcie prac odnaleźli żółty but. Fakt ten zainspirował autorkę do napisania powieści. Akcja obejmuje dziesięć lat dorastania Wawrzka (1479-1489). Zawiązanie akcji następuje, gdy podczas ucieczki bohater gubi się w puszczy, zaś rozwiązanie akcji następuje, gdy powraca do rodzinnej Poręby. Oprócz wątku głównego ukazującego losy Wawrzka Skowronka możemy wyróżnić wątki poboczne – dzieje Jaśka Śliwy, historię powstania ołtarza mariackiego. Inne wątki dotyczą Szymona z Lipnicy, Jana Długosza, królewicza Kazimierza oraz pielgrzyma – Czarnego Rafała.

Narracja powieści jest trzecioosobowa. Występuje tu narrator wszechwiedzący – zna przeżycia bohaterów, ich myśli i uczucia. Wypowiada się tak, jakby czynili to sami bohaterowie. We wstępie sygnalizuje skąd wziął się pomysł na napisanie powieści – zaintrygowała go informacja o odnalezieniu po czterystu latach żółtej ciżemki za ołtarzem mariackim.

Powieść trzyma czytelnika w napięciu. Dzieje się tak głównie za sprawą postaci „pielgrzyma” – Czarnego Rafała. Pojawia się on w trzecim rozdziale, gdy Wawrzek nakrywa złodzieja na przestępstwie. Pielgrzym przyrzeka mu zemstę, po czym ucieka z lochu. Ponownie Wawrzek spotyka bandytę w Krakowie przy sukiennicach, w okolicach bramy miejskiej, a następnie podczas wyprawy chłopca do Wilna, gdy Wawrzek omal nie ginie z rąk zbója. Ostatnie jego spotkanie także wzbudza strach o losy chłopca – zostaje uwięziony w domu zbója, jednak dzięki pomocy Jaśka daje się go przechytrzyć i ostatecznie Czarny Rafał zostaje skazany na śmierć.

W powieści przeplatają się wątki i postaci historyczne oraz fikcyjne. Do bohaterów historycznych należy król i jego potomkowie, wybitni przedstawiciele epoki, tacy jak Jan Długosz, Wit Stwosz, Szymon z Lipnicy, zaś nieistniejącymi postaciami są Wawrzyniec Skowronek i jego rodzina, Jaś Śliwa, rodzina wiłów.




  Dowiedz się więcej
1  „Historia żółtej ciżemki” - miejsce i czas akcji
2  Historia żółtej ciżemki - streszczenie szczegółowe
3  Geneza „Historii żółtej ciżemki”



Komentarze
artykuł / utwór: Kompozycja i narracja „Historii żółtej ciżemki”






    Tagi: